Mark Postma: Welke speler beheerst de ‘braintackle’?

Geplaatst:

Als voetballiefhebber heb je er misschien wel van gehoord, de 5-secondenregel. Deze houdt in dat je na balverlies de bal binnen 5 seconden weer probeert te heroveren. Snel omschakelen en snel druk zetten, zodat je snel weer de baas bent over de bal.

De 5-secondenregel bestaat al een hele poos. In de jaren zeventig is Nederland er misschien wel om geroemd, maar ook de jaren ervoor zijn er al voetbalteams geweest die dit idee nastreefden. Barcelona hanteerde in haar jaren onder Pep Guardiola zelfs een 3-secondenregel, en de Duitsers introduceerden eerder deze eeuw een gelijksoortig idee, ‘Counterpress’. Het Liverpool van Klopp is hier misschien wel een meester in. Na balverovering kan de bal binnen 10 seconden in het netje liggen, is het idee. Binnen deze 10 seconden is de defensieve organisatie van de tegenstander het meest kwetsbaar, en daarom het ideale moment om toe te slaan. Om dit te trainen maakt Klopp tijdens oefensessies onder meer gebruik van een grote klok langs het trainingsveld. In Nederland maakt het grote publiek kennis met de 5-secondenregel via Peter Bosz’ Ajax, iets wat hij inmiddels ook in Dortmund succesvol heeft geïmplementeerd.

Als voetballiefhebber vind ik het een prachtig idee, omdat dit de kans op aantrekkelijk voetbal en doelpunten vergroot.  Als docent (persoonlijk) leiderschap aan een hogeschool, vind ik dit ook een interessant idee. En dan niet zozeer vanuit de gedachte ‘het overrompelen van een kwetsbare tegenstander’. Nee, meer vanuit het perspectief van onszelf. Want hoe snel, schakel je als speler, als mens, als team, als samenleving, vanuit een tegenslag om, naar iets positiefs?

Het mooie aan de eerste 5-seconden na een gebeurtenis, is dat het brein nog geen tijd heeft om bewust na te denken. Het denken, en daaruit handelen, is deze eerste 5 seconden vooral onbewust. Zodra het brein meer tijd krijgt, kan het bewuste denken haar intrede doen. ‘Oh shit’, ‘Wat een dom balverlies zeg’, ‘Waarom verspeelde ik die bal’, ‘Hoe kan ik dit goedmaken’, ‘Als dit maar niet beslissend is voor de eindstand’, hoor je jezelf soms al (on)bewust denken na balverlies. Verstoppertje spelen, de bal niet meer vragen, geen crossballen meer durven geven, tikkie terug, is bij sommige spelers dan het gevolg. Echter, zodra je als voetballer meteen na balverlies positief in ACTIE komt om de bal te heroveren, geef je zogeheten baal- en treurmomenten minder kans. Je bent je twijfelende, treurende gedachten dan letterlijk te snel af, met je eerstvolgende positieve ACTIE.  Als deze positieve ACTIE een succes is, snijdt het mes zelfs van twee kanten:  EN je tackelt je brein, EN je tackelt je tegenstander!

Wat je veelal ziet gebeuren is dat deze zogeheten ‘braintackle’ in het begin nog bewust gemaakt wordt door je omgeving, door bijvoorbeeld een coachende medespeler, een schreeuwende trainer of een fluitend publiek. Echter, het hangt van de mentale handelingssnelheid van jou als speler af, hoe snel je deze braintackle zelf (on)bewust gaat beheersen.

Leiderschapscoach Mel Robbins heeft overigens een heel boek gewijd aan de 5-secondenregel. Haar kernboodschap: als je een idee hebt om een positief doel te verwezenlijken, zorg er dan voor dat je binnen 5 seconden in ACTIE komt, anders zal je pieker- en twijfelbrein het idee vermoorden. In voetbaltermen: als je als voetballer een hoge (mentale) handelingssnelheid wilt ontwikkelen, zorg en dan voor dat je je brein tackelt, anders zal de tegenstander jou tackelen!

Mark Postma

Reageren